ย้อนกลับ
สุขภาพ
ผื่นผ้าอ้อมและผื่นทารกแรกเกิด แยกอย่างไร ดูแลอย่างไร
ผื่นแดงที่ก้นกับตุ่มเล็ก ๆ บนหน้าทารกเป็นคนละเรื่องกัน บทความนี้ช่วยแยกผื่นที่พบบ่อยและบอกว่าผื่นแบบไหนต้องให้แพทย์ดู
อ่านประมาณ 6 นาที
ผิวทารกบางกว่าผิวผู้ใหญ่มาก จึงแดง ลอก และขึ้นตุ่มได้ง่ายในเดือนแรก ๆ ผื่นส่วนใหญ่หายเองโดยไม่ต้องทายาอะไรเลย สิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดคือการรู้ว่าอันไหนแค่รอ และอันไหนต้องให้แพทย์ดู
ผื่นผ้าอ้อมเกิดจากอะไร
สาเหตุหลักคือผิวสัมผัสความชื้น ปัสสาวะ และอุจจาระนานเกินไป ร่วมกับการเสียดสี ผิวจึงแดงเป็นปื้นที่ก้น อวัยวะเพศ และต้นขาด้านใน แต่มักไม่ลามเข้าไปในร่องลึกของขาหนีบ
ถ้าผื่นแดงจัด ขอบชัด มีตุ่มหนองเล็ก ๆ กระจายรอบ ๆ และลามเข้าไปในร่องขาหนีบด้วย ให้สงสัยการติดเชื้อราร่วมด้วย ซึ่งต้องใช้ยาตามที่แพทย์สั่ง ไม่ใช่ครีมทาผื่นทั่วไป
ดูแลผื่นผ้าอ้อมทีละขั้น
- เปลี่ยนผ้าอ้อมให้ถี่ขึ้น ทันทีที่รู้ว่าเปียกหรือมีอุจจาระ
- ล้างด้วยน้ำสะอาดแล้วซับให้แห้งสนิท ไม่ถู และเลี่ยงทิชชูเปียกที่มีน้ำหอมหรือแอลกอฮอล์ในช่วงที่ผิวอักเสบ
- เปิดผึ่งให้ก้นโดนอากาศวันละหลายครั้ง ครั้งละไม่กี่นาที
- ทาครีมกั้นความชื้นชนิดที่มีซิงก์ออกไซด์เป็นชั้นหนาพอ ไม่ต้องเช็ดออกจนหมดในครั้งถัดไป
- ใส่ผ้าอ้อมให้หลวมขึ้นเล็กน้อยในช่วงที่มีผื่น
- ไม่ใช้แป้งฝุ่นโรยก้น เพราะทารกอาจสูดผงเข้าปอดได้
ผื่นแรกเกิดแบบอื่นที่พบบ่อย
- ตุ่มแดงเล็ก ๆ มีจุดขาวตรงกลาง กระจายตามลำตัวในสัปดาห์แรก คือผื่นแดงของทารกแรกเกิด มักหายเองภายในไม่กี่วัน
- จุดขาวเล็กเท่าหัวเข็มหมุดที่จมูกและแก้ม เกิดจากต่อมไขมันอุดตัน หายเองได้ ไม่ควรบีบหรือแกะ
- ตุ่มแดงคล้ายสิวที่แก้มช่วงอายุ 2–6 สัปดาห์ คือสิวทารก ดูแลด้วยการล้างด้วยน้ำสะอาดเท่านั้น
- ผดร้อนเป็นตุ่มใสหรือแดงตามคอ หลัง และข้อพับ ให้ลดความร้อน ใส่เสื้อผ้าฝ้ายบาง แล้วมักดีขึ้นเอง
- สะเก็ดเหลืองมันบนหนังศีรษะ คือไขบนหนังศีรษะ นวดน้ำมันบาง ๆ ก่อนสระแล้วหวีเบา ๆ ไม่แกะออก
สิ่งที่ไม่ควรใช้กับผิวทารก
- ยาทาสเตียรอยด์ที่เหลือจากคนอื่น หรือครีมที่ไม่ได้สั่งสำหรับลูก
- สมุนไพร ยาหม่อง แป้งเย็น หรือของทาที่ไม่ทราบส่วนผสม
- สบู่ที่มีน้ำหอมแรงและการอาบน้ำนานเกินจำเป็น
- การขัดถูผิวที่ลอกในสัปดาห์แรก ซึ่งเป็นการลอกตามธรรมชาติที่หายเอง
เมื่อไรควรปรึกษาพยาบาลหรือแพทย์
- ผื่นบวมแดงลามกว้างขึ้น มีตุ่มหนอง มีน้ำเหลืองไหล หรือผิวแตกเป็นแผล
- ผื่นไม่ดีขึ้นเลยภายใน 3 วันหลังดูแลตามขั้นตอน หรือลามเข้าไปในร่องขาหนีบ
- มีไข้ร่วมกับผื่น โดยเฉพาะทารกอายุน้อยกว่า 3 เดือนที่มีไข้ตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป
- มีจุดเลือดออกใต้ผิวหนังที่กดแล้วไม่จาง หรือผื่นขึ้นเร็วพร้อมกับลูกซึมลง ไม่ดูดนม
- รอบสะดือบวมแดง มีหนอง หรือมีกลิ่นเหม็น
อ้างอิง
- องค์การอนามัยโลก (WHO) · Essential newborn care
- ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย · คู่มือสำหรับพ่อแม่ เพื่อเผยแพร่ความรู้ด้านการดูแลและพัฒนาเด็ก
ปรับปรุงล่าสุด
บทความที่เกี่ยวข้อง
ที่มาของข้อมูลหน้านี้
- ปรับปรุงล่าสุด
- ปรับปรุงล่าสุด · เรียบเรียงโดยทีมเนื้อหา DekNurse
- ผู้ตรวจทานทางการแพทย์
- ยังไม่ได้ผ่านการตรวจทานโดยบุคลากรทางการแพทย์
- เรียบเรียงโดยอ้างอิงจาก
