ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
DekNurse
EN
ย้อนกลับ

สุขภาพ

ผื่นผ้าอ้อมและผื่นทารกแรกเกิด แยกอย่างไร ดูแลอย่างไร

ผื่นแดงที่ก้นกับตุ่มเล็ก ๆ บนหน้าทารกเป็นคนละเรื่องกัน บทความนี้ช่วยแยกผื่นที่พบบ่อยและบอกว่าผื่นแบบไหนต้องให้แพทย์ดู

อ่านประมาณ 6 นาที

ผิวทารกบางกว่าผิวผู้ใหญ่มาก จึงแดง ลอก และขึ้นตุ่มได้ง่ายในเดือนแรก ๆ ผื่นส่วนใหญ่หายเองโดยไม่ต้องทายาอะไรเลย สิ่งที่ช่วยได้มากที่สุดคือการรู้ว่าอันไหนแค่รอ และอันไหนต้องให้แพทย์ดู

ผื่นผ้าอ้อมเกิดจากอะไร

สาเหตุหลักคือผิวสัมผัสความชื้น ปัสสาวะ และอุจจาระนานเกินไป ร่วมกับการเสียดสี ผิวจึงแดงเป็นปื้นที่ก้น อวัยวะเพศ และต้นขาด้านใน แต่มักไม่ลามเข้าไปในร่องลึกของขาหนีบ

ถ้าผื่นแดงจัด ขอบชัด มีตุ่มหนองเล็ก ๆ กระจายรอบ ๆ และลามเข้าไปในร่องขาหนีบด้วย ให้สงสัยการติดเชื้อราร่วมด้วย ซึ่งต้องใช้ยาตามที่แพทย์สั่ง ไม่ใช่ครีมทาผื่นทั่วไป

ดูแลผื่นผ้าอ้อมทีละขั้น

  • เปลี่ยนผ้าอ้อมให้ถี่ขึ้น ทันทีที่รู้ว่าเปียกหรือมีอุจจาระ
  • ล้างด้วยน้ำสะอาดแล้วซับให้แห้งสนิท ไม่ถู และเลี่ยงทิชชูเปียกที่มีน้ำหอมหรือแอลกอฮอล์ในช่วงที่ผิวอักเสบ
  • เปิดผึ่งให้ก้นโดนอากาศวันละหลายครั้ง ครั้งละไม่กี่นาที
  • ทาครีมกั้นความชื้นชนิดที่มีซิงก์ออกไซด์เป็นชั้นหนาพอ ไม่ต้องเช็ดออกจนหมดในครั้งถัดไป
  • ใส่ผ้าอ้อมให้หลวมขึ้นเล็กน้อยในช่วงที่มีผื่น
  • ไม่ใช้แป้งฝุ่นโรยก้น เพราะทารกอาจสูดผงเข้าปอดได้

ผื่นแรกเกิดแบบอื่นที่พบบ่อย

  • ตุ่มแดงเล็ก ๆ มีจุดขาวตรงกลาง กระจายตามลำตัวในสัปดาห์แรก คือผื่นแดงของทารกแรกเกิด มักหายเองภายในไม่กี่วัน
  • จุดขาวเล็กเท่าหัวเข็มหมุดที่จมูกและแก้ม เกิดจากต่อมไขมันอุดตัน หายเองได้ ไม่ควรบีบหรือแกะ
  • ตุ่มแดงคล้ายสิวที่แก้มช่วงอายุ 2–6 สัปดาห์ คือสิวทารก ดูแลด้วยการล้างด้วยน้ำสะอาดเท่านั้น
  • ผดร้อนเป็นตุ่มใสหรือแดงตามคอ หลัง และข้อพับ ให้ลดความร้อน ใส่เสื้อผ้าฝ้ายบาง แล้วมักดีขึ้นเอง
  • สะเก็ดเหลืองมันบนหนังศีรษะ คือไขบนหนังศีรษะ นวดน้ำมันบาง ๆ ก่อนสระแล้วหวีเบา ๆ ไม่แกะออก

สิ่งที่ไม่ควรใช้กับผิวทารก

  • ยาทาสเตียรอยด์ที่เหลือจากคนอื่น หรือครีมที่ไม่ได้สั่งสำหรับลูก
  • สมุนไพร ยาหม่อง แป้งเย็น หรือของทาที่ไม่ทราบส่วนผสม
  • สบู่ที่มีน้ำหอมแรงและการอาบน้ำนานเกินจำเป็น
  • การขัดถูผิวที่ลอกในสัปดาห์แรก ซึ่งเป็นการลอกตามธรรมชาติที่หายเอง

เมื่อไรควรปรึกษาพยาบาลหรือแพทย์

  • ผื่นบวมแดงลามกว้างขึ้น มีตุ่มหนอง มีน้ำเหลืองไหล หรือผิวแตกเป็นแผล
  • ผื่นไม่ดีขึ้นเลยภายใน 3 วันหลังดูแลตามขั้นตอน หรือลามเข้าไปในร่องขาหนีบ
  • มีไข้ร่วมกับผื่น โดยเฉพาะทารกอายุน้อยกว่า 3 เดือนที่มีไข้ตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป
  • มีจุดเลือดออกใต้ผิวหนังที่กดแล้วไม่จาง หรือผื่นขึ้นเร็วพร้อมกับลูกซึมลง ไม่ดูดนม
  • รอบสะดือบวมแดง มีหนอง หรือมีกลิ่นเหม็น

อ้างอิง

  • องค์การอนามัยโลก (WHO) · Essential newborn care
  • ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย · คู่มือสำหรับพ่อแม่ เพื่อเผยแพร่ความรู้ด้านการดูแลและพัฒนาเด็ก

ปรับปรุงล่าสุด

ที่มาของข้อมูลหน้านี้

ปรับปรุงล่าสุด
ปรับปรุงล่าสุด · เรียบเรียงโดยทีมเนื้อหา DekNurse
ผู้ตรวจทานทางการแพทย์
ยังไม่ได้ผ่านการตรวจทานโดยบุคลากรทางการแพทย์