ภาวะตัวเหลืองในทารก เมื่อไรปกติ เมื่อไรต้องรีบไปหาหมอ

ตัวเหลืองตามสรีรวิทยา (Physiologic jaundice) มักเริ่มปรากฏหลังอายุ 24 ชั่วโมง สูงสุดที่วันที่ 3–5 แล้วค่อย ๆ ลดลงจนหายภายใน 1–2 สัปดาห์ ทารกยังดูดนมดี ตื่นตัวดี น้ำหนักขึ้นตามเกณฑ์

อีกแบบที่พบบ่อยคือตัวเหลืองจากนมแม่ (Breast milk jaundice) ซึ่งอาจอยู่นานถึง 6–12 สัปดาห์ แต่ทารกแข็งแรงดี กรณีนี้แพทย์ส่วนใหญ่ยังแนะนำให้กินนมแม่ต่อไป ไม่ต้องหยุดนมแม่

ต่างจากตัวเหลืองจากการได้นมไม่พอ (Breastfeeding jaundice) ที่เกิดในสัปดาห์แรกเพราะลูกได้นมน้อย จึงขับบิลิรูบินออกทางอุจจาระได้น้อย วิธีแก้คือให้นมบ่อยขึ้น 8–12 ครั้งต่อวัน ไม่ใช่ลดนม

การรักษาหลักคือการส่องไฟ (Phototherapy) ซึ่งใช้แสงสีฟ้าช่วยเปลี่ยนบิลิรูบินให้ขับออกจากร่างกายได้ง่ายขึ้น เป็นวิธีที่ปลอดภัยและได้ผลดี ในรายที่ระดับสูงมากอาจต้องถ่ายเปลี่ยนเลือด ซึ่งพบได้น้อย

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุดคือการนำลูกไปตากแดด การตากแดดโดยตรงไม่ใช่การรักษาที่ได้ผล และยังเสี่ยงต่อผิวไหม้และภาวะร่างกายร้อนเกินไปในทารก จึงไม่แนะนำ

อีกความเข้าใจผิดคือการหยุดนมแม่ ในกรณีส่วนใหญ่ไม่จำเป็น การให้นมบ่อยขึ้นต่างหากที่ช่วยลดบิลิรูบิน เพราะช่วยให้ลูกขับถ่ายได้มากขึ้น

หากคุณไม่แน่ใจ อย่าลังเลที่จะพาลูกไปให้พยาบาลหรือแพทย์ประเมิน การตรวจระดับบิลิรูบินทำได้ง่ายและรวดเร็ว และการตรวจเร็วเกินไปย่อมดีกว่าการตรวจช้าเกินไป