ย้อนกลับ
สุขภาพ
ฝ้าขาวในปากลูก เช็ดไม่ออก คือเชื้อราหรือคราบนม
คราบนมเช็ดออกง่ายและอยู่ที่ลิ้นเป็นหลัก ส่วนฝ้าขาวจากเชื้อราจะเช็ดไม่ออกและลามที่กระพุ้งแก้ม มาดูวิธีแยกและสิ่งที่ต้องทำต่อ
อ่านประมาณ 5 นาที
หลายบ้านเห็นฝ้าขาวบนลิ้นลูกแล้วรีบเช็ดออกด้วยผ้าก๊อซ ซึ่งถูกครึ่งเดียว เพราะถ้าเป็นเชื้อรา การขูดจะทำให้เยื่อบุถลอกและเจ็บ วิธีแยกทำได้ที่บ้านและใช้เวลาไม่ถึงหนึ่งนาที
แยกคราบนมกับฝ้าขาวจากเชื้อรา
- คราบนม อยู่บนลิ้นเป็นหลัก บาง เช็ดออกได้ง่ายด้วยผ้าสะอาดชุบน้ำ ใต้คราบเป็นเยื่อบุสีชมพูปกติ
- ฝ้าขาวจากเชื้อรา หนากว่า คล้ายคราบนมแห้งติดแน่น เช็ดไม่ออกหรือออกยาก ใต้ฝ้าอาจแดงหรือมีเลือดซึม
- ตำแหน่งช่วยแยกได้มาก เพราะเชื้อรามักลามไปที่กระพุ้งแก้มด้านใน เพดานปาก และเหงือก ไม่ได้อยู่แค่ลิ้น
- ลูกอาจดูดนมได้น้อยลง งอแงตอนดูด หรือปล่อยเต้าบ่อยกว่าปกติเพราะเจ็บปาก
ทำไมทารกถึงเป็น
เชื้อราชนิดนี้อยู่ในร่างกายคนทั่วไปอยู่แล้ว และเติบโตได้ง่ายในปากทารกที่ภูมิคุ้มกันยังไม่พร้อม โดยเฉพาะหลังได้รับยาปฏิชีวนะ หรือเมื่อจุกนมและอุปกรณ์ไม่ได้ทำความสะอาดอย่างทั่วถึง
แม่และลูกส่งเชื้อกลับไปกลับมาได้ ถ้าแม่มีอาการเจ็บแสบหัวนมแบบแปลบลึกหลังให้นม หัวนมเป็นมันวาวหรือมีสะเก็ดขาว ควรรักษาไปพร้อมกันทั้งคู่
ทำอย่างไรเมื่อสงสัยว่าเป็นเชื้อรา
- ไม่ขูดหรือถูฝ้าออกแรง ๆ เพราะทำให้เยื่อบุถลอกและติดเชื้อซ้ำได้
- ให้แพทย์หรือเภสัชกรเป็นผู้วินิจฉัยและสั่งยาต้านเชื้อราสำหรับช่องปาก แล้วใช้ตามที่แพทย์สั่งจนครบ ไม่หยุดเองเมื่อฝ้าดูจางลง
- ไม่ใช้ยาที่เหลือจากคนอื่นหรือยาป้ายปากที่ไม่ได้สั่งสำหรับทารก
- ให้นมต่อได้ตามปกติ การหยุดให้นมไม่ได้ช่วยให้หายเร็วขึ้น
ดูแลอุปกรณ์ไปพร้อมกัน
- ล้างจุกนม ขวด และจุกหลอกให้สะอาดทุกครั้ง และนึ่งหรือลวกตามคำแนะนำของอุปกรณ์นั้น
- เปลี่ยนจุกที่ใช้มานานหรือมีรอยสึก
- ล้างมือทุกครั้งก่อนสัมผัสปากลูกและก่อนให้นม
- ถ้าปั๊มนม ให้ล้างชิ้นส่วนที่สัมผัสน้ำนมทุกครั้งและผึ่งให้แห้งสนิท
เมื่อไรควรปรึกษาพยาบาลหรือแพทย์
- ฝ้าขาวเช็ดไม่ออก ลามที่กระพุ้งแก้มหรือเพดานปาก ควรให้แพทย์ตรวจเพื่อสั่งยาที่เหมาะสม
- ลูกไม่ดูดนม ดูดนมได้นิดเดียว หรือปฏิเสธนมเพราะเจ็บปาก
- ปัสสาวะน้อยลงชัดเจน หรือน้ำหนักไม่ขึ้น
- มีไข้ตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไปในทารกอายุน้อยกว่า 3 เดือน
- มีผื่นแดงที่ก้นร่วมด้วยและไม่ดีขึ้น หรือใต้ฝ้ามีเลือดซึม
อ้างอิง
- ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย · คู่มือสำหรับพ่อแม่ เพื่อเผยแพร่ความรู้ด้านการดูแลและพัฒนาเด็ก
- องค์การอนามัยโลก (WHO) · Infant and young child feeding
ปรับปรุงล่าสุด
บทความที่เกี่ยวข้อง
ที่มาของข้อมูลหน้านี้
- ปรับปรุงล่าสุด
- ปรับปรุงล่าสุด · เรียบเรียงโดยทีมเนื้อหา DekNurse
- ผู้ตรวจทานทางการแพทย์
- ยังไม่ได้ผ่านการตรวจทานโดยบุคลากรทางการแพทย์
- เรียบเรียงโดยอ้างอิงจาก
