ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
DekNurse
EN
ย้อนกลับ

สุขภาพ

ฝ้าขาวในปากลูก เช็ดไม่ออก คือเชื้อราหรือคราบนม

คราบนมเช็ดออกง่ายและอยู่ที่ลิ้นเป็นหลัก ส่วนฝ้าขาวจากเชื้อราจะเช็ดไม่ออกและลามที่กระพุ้งแก้ม มาดูวิธีแยกและสิ่งที่ต้องทำต่อ

อ่านประมาณ 5 นาที

หลายบ้านเห็นฝ้าขาวบนลิ้นลูกแล้วรีบเช็ดออกด้วยผ้าก๊อซ ซึ่งถูกครึ่งเดียว เพราะถ้าเป็นเชื้อรา การขูดจะทำให้เยื่อบุถลอกและเจ็บ วิธีแยกทำได้ที่บ้านและใช้เวลาไม่ถึงหนึ่งนาที

แยกคราบนมกับฝ้าขาวจากเชื้อรา

  • คราบนม อยู่บนลิ้นเป็นหลัก บาง เช็ดออกได้ง่ายด้วยผ้าสะอาดชุบน้ำ ใต้คราบเป็นเยื่อบุสีชมพูปกติ
  • ฝ้าขาวจากเชื้อรา หนากว่า คล้ายคราบนมแห้งติดแน่น เช็ดไม่ออกหรือออกยาก ใต้ฝ้าอาจแดงหรือมีเลือดซึม
  • ตำแหน่งช่วยแยกได้มาก เพราะเชื้อรามักลามไปที่กระพุ้งแก้มด้านใน เพดานปาก และเหงือก ไม่ได้อยู่แค่ลิ้น
  • ลูกอาจดูดนมได้น้อยลง งอแงตอนดูด หรือปล่อยเต้าบ่อยกว่าปกติเพราะเจ็บปาก

ทำไมทารกถึงเป็น

เชื้อราชนิดนี้อยู่ในร่างกายคนทั่วไปอยู่แล้ว และเติบโตได้ง่ายในปากทารกที่ภูมิคุ้มกันยังไม่พร้อม โดยเฉพาะหลังได้รับยาปฏิชีวนะ หรือเมื่อจุกนมและอุปกรณ์ไม่ได้ทำความสะอาดอย่างทั่วถึง

แม่และลูกส่งเชื้อกลับไปกลับมาได้ ถ้าแม่มีอาการเจ็บแสบหัวนมแบบแปลบลึกหลังให้นม หัวนมเป็นมันวาวหรือมีสะเก็ดขาว ควรรักษาไปพร้อมกันทั้งคู่

ทำอย่างไรเมื่อสงสัยว่าเป็นเชื้อรา

  • ไม่ขูดหรือถูฝ้าออกแรง ๆ เพราะทำให้เยื่อบุถลอกและติดเชื้อซ้ำได้
  • ให้แพทย์หรือเภสัชกรเป็นผู้วินิจฉัยและสั่งยาต้านเชื้อราสำหรับช่องปาก แล้วใช้ตามที่แพทย์สั่งจนครบ ไม่หยุดเองเมื่อฝ้าดูจางลง
  • ไม่ใช้ยาที่เหลือจากคนอื่นหรือยาป้ายปากที่ไม่ได้สั่งสำหรับทารก
  • ให้นมต่อได้ตามปกติ การหยุดให้นมไม่ได้ช่วยให้หายเร็วขึ้น

ดูแลอุปกรณ์ไปพร้อมกัน

  • ล้างจุกนม ขวด และจุกหลอกให้สะอาดทุกครั้ง และนึ่งหรือลวกตามคำแนะนำของอุปกรณ์นั้น
  • เปลี่ยนจุกที่ใช้มานานหรือมีรอยสึก
  • ล้างมือทุกครั้งก่อนสัมผัสปากลูกและก่อนให้นม
  • ถ้าปั๊มนม ให้ล้างชิ้นส่วนที่สัมผัสน้ำนมทุกครั้งและผึ่งให้แห้งสนิท

เมื่อไรควรปรึกษาพยาบาลหรือแพทย์

  • ฝ้าขาวเช็ดไม่ออก ลามที่กระพุ้งแก้มหรือเพดานปาก ควรให้แพทย์ตรวจเพื่อสั่งยาที่เหมาะสม
  • ลูกไม่ดูดนม ดูดนมได้นิดเดียว หรือปฏิเสธนมเพราะเจ็บปาก
  • ปัสสาวะน้อยลงชัดเจน หรือน้ำหนักไม่ขึ้น
  • มีไข้ตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไปในทารกอายุน้อยกว่า 3 เดือน
  • มีผื่นแดงที่ก้นร่วมด้วยและไม่ดีขึ้น หรือใต้ฝ้ามีเลือดซึม

อ้างอิง

  • ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย · คู่มือสำหรับพ่อแม่ เพื่อเผยแพร่ความรู้ด้านการดูแลและพัฒนาเด็ก
  • องค์การอนามัยโลก (WHO) · Infant and young child feeding

ปรับปรุงล่าสุด

ที่มาของข้อมูลหน้านี้

ปรับปรุงล่าสุด
ปรับปรุงล่าสุด · เรียบเรียงโดยทีมเนื้อหา DekNurse
ผู้ตรวจทานทางการแพทย์
ยังไม่ได้ผ่านการตรวจทานโดยบุคลากรทางการแพทย์