ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก
DekNurse
EN
ย้อนกลับ

การให้นม

ลูกแหวะนมบ่อย ปกติไหม ต่างจากอาเจียนอย่างไร

แหวะนมคือนมไหลย้อนออกมาเงียบ ๆ หลังมื้อ ส่วนอาเจียนคือการพุ่งออกมาแรง ความต่างนี้เปลี่ยนสิ่งที่ต้องทำทั้งหมด

อ่านประมาณ 5 นาที

การมีนมไหลออกมุมปากหลังมื้อนมเป็นภาพที่พ่อแม่เห็นแทบทุกวันในปีแรก คำถามที่ตามมาเสมอคือ เท่าไรถึงเรียกว่ามากเกินไป คำตอบสั้น ๆ คือ ถ้าน้ำหนักขึ้นดีและลูกไม่ทรมาน การแหวะนมเป็นเรื่องของการซักผ้ามากกว่าเรื่องของสุขภาพ

แหวะนมกับอาเจียนต่างกันตรงไหน

  • แหวะนม คือไหลออกมาเงียบ ๆ ปริมาณไม่มาก มักเกิดหลังมื้อหรือตอนเรอ ลูกไม่แสดงความทรมาน
  • อาเจียน คือออกมาแรงเป็นลำ มีการเกร็งของกล้ามเนื้อหน้าท้อง ลูกมักไม่สบายตัวก่อนและหลัง
  • อาเจียนพุ่งไกลทุกมื้อ ร่วมกับหิวตลอดเวลาและน้ำหนักไม่ขึ้น เป็นอาการที่ต้องให้แพทย์ตรวจ
  • อาเจียนเป็นสีเขียวหรือมีเลือดปน ถือเป็นภาวะที่ต้องพบแพทย์โดยเร็วเสมอ

ทำไมทารกถึงแหวะนมง่าย

หูรูดระหว่างหลอดอาหารกับกระเพาะของทารกยังทำงานไม่เต็มที่ กระเพาะก็เล็กและวางตัวค่อนข้างแนวนอน เมื่อรวมกับการนอนเป็นส่วนใหญ่และอาหารเหลวล้วน นมจึงไหลย้อนขึ้นมาได้ง่าย

อาการนี้มักมากที่สุดราวเดือนที่ 2–4 แล้วค่อย ๆ ลดลงเมื่อลูกนั่งได้เองและเริ่มกินอาหารตามวัย

ลดการแหวะนมด้วยวิธีง่าย ๆ

  • ให้นมทีละน้อยแต่บ่อยขึ้น แทนการให้ปริมาณมากในมื้อเดียว
  • จับเรอกลางมื้อหนึ่งครั้งและหลังมื้ออีกครั้ง
  • อุ้มตัวตรงหลังมื้อนมประมาณ 20–30 นาที โดยไม่กดท้อง
  • เลี่ยงการเล่นแรง ๆ โยนตัว หรือเปลี่ยนผ้าอ้อมโดยยกขาสูงทันทีหลังมื้อ
  • ถ้าใช้ขวด ตรวจว่าจุกไหลไม่เร็วเกินไป และให้นมเต็มจุกเพื่อลดการกลืนลม
  • ไม่หนุนที่นอนให้เอียงและไม่ให้ลูกนอนคว่ำเพื่อลดการแหวะ เพราะขัดกับหลักการนอนที่ปลอดภัย

น้ำหนักคือตัวชี้วัดที่สำคัญที่สุด

ถ้าลูกแหวะบ่อยแต่ผ้าอ้อมเปียกครบ น้ำหนักขึ้นตามกราฟ และอารมณ์ดีระหว่างมื้อ แปลว่านมที่อยู่ในตัวมีมากพอ ปริมาณที่เห็นบนผ้ามักดูมากกว่าความจริงเสมอ

เมื่อไรควรปรึกษาพยาบาลหรือแพทย์

  • อาเจียนพุ่งแรงทุกมื้อ หรืออาเจียนออกมาพุ่งไกลผิดปกติ
  • อาเจียนเป็นสีเขียว มีเลือดปน หรือถ่ายมีเลือด
  • น้ำหนักไม่ขึ้นหรือลดลง และปัสสาวะน้อยลงชัดเจน
  • ลูกซึม ไม่ดูดนม หรือดูดนมได้นิดเดียวติดต่อกันหลายมื้อ
  • ลูกอายุน้อยกว่า 3 เดือนมีไข้ตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไปร่วมด้วย
  • สำลักจนหน้าเขียวคล้ำ หรือมีอาการหายใจเร็ว หอบ ร่วมกับการแหวะนม

อ้างอิง

  • องค์การอนามัยโลก (WHO) · Infant and young child feeding
  • ราชวิทยาลัยกุมารแพทย์แห่งประเทศไทย · คู่มือสำหรับพ่อแม่ เพื่อเผยแพร่ความรู้ด้านการดูแลและพัฒนาเด็ก

ปรับปรุงล่าสุด

ที่มาของข้อมูลหน้านี้

ปรับปรุงล่าสุด
ปรับปรุงล่าสุด · เรียบเรียงโดยทีมเนื้อหา DekNurse
ผู้ตรวจทานทางการแพทย์
ยังไม่ได้ผ่านการตรวจทานโดยบุคลากรทางการแพทย์