ให้นมลูกท่าไหนถูกต้อง และนมแม่น้อยจริงหรือแค่คิดไปเอง

หลักข้อเดียวที่ใช้ได้กับทุกท่า

• จมูกลูกอยู่ตรงกับหัวนม เพื่อให้ลูกต้องเงยหน้าขึ้นอ้าปากกว้างก่อนงับ
• รอให้ปากอ้ากว้างเหมือนหาว แล้วค่อยประคองท้ายทอย (ไม่ใช่กดหัว) เข้าหาเต้า
• ริมฝีปากบานออกทั้งบนและล่าง คางจมเนื้อเต้า จมูกเกือบแตะแต่ยังหายใจได้
• ลานนมด้านล่างควรอยู่ในปากลูกมากกว่าด้านบน ไม่ใช่งับแค่หัวนม

สี่ท่าที่ใช้ได้จริงในบ้าน

• ท่าอุ้มขวางตัก คือท่าพื้นฐาน ใช้แขนข้างเดียวกับเต้าที่ให้ประคองตัวลูก เหมาะเมื่อเข้าเต้าคล่องแล้ว
• ท่าอุ้มขวางตักประยุกต์ คือใช้แขนตรงข้ามประคองท้ายทอย ควบคุมหัวลูกได้แม่นกว่า เหมาะกับช่วงสัปดาห์แรก
• ท่าฟุตบอล คือวางลูกไว้ข้างลำตัวใต้แขน เหมาะกับแม่ผ่าคลอดเพราะไม่มีน้ำหนักกดแผล และเหมาะกับลูกแฝด
• ท่านอนตะแคง คือให้นมกลางคืนได้โดยไม่ต้องลุก แต่ต้องตื่นอยู่ตลอด และย้ายลูกกลับที่นอนของตัวเองเมื่อเสร็จ

สัญญาณว่าลูกดูดได้ดีจริง

• ได้ยินเสียงกลืนเป็นจังหวะ ไม่ใช่เสียงจ๊วบ ๆ หรือเสียงลมเข้า
• แม่รู้สึกตึงตอนแรกแล้วค่อย ๆ หายไป ไม่ใช่เจ็บแปลบตลอดมื้อ
• หัวนมหลังมื้อยังกลม ไม่แบนเป็นปากกระบอกหรือมีรอยขีดขาว
• ลูกปล่อยเต้าเองเมื่ออิ่ม ตัวผ่อนคลาย มือที่เคยกำแน่นคลายออก

• วิธีเข้าเต้าที่ถูกต้อง ทีละขั้น
• ท่าให้นมแต่ละท่าแบบละเอียด

“นมแม่ไม่พอ” วัดจากอะไรถึงจะแม่น

• ผ้าอ้อมเปียกอย่างน้อย 6 ครั้งต่อวันหลังลูกอายุ 5 วัน คือหลักฐานที่ตรงที่สุดว่าลูกได้น้ำเพียงพอ
• น้ำหนักกลับมาเท่าแรกเกิดภายในราว 2 สัปดาห์ แล้วขึ้นต่อเนื่องตามกราฟในสมุดสุขภาพ
• ลูกดูดได้ 8–12 มื้อใน 24 ชั่วโมงในเดือนแรก และมีช่วงตื่นที่ดูสดชื่น
• ช่วงที่ลูกขอนมถี่ผิดปกติ 2–3 วันแล้วกลับมาปกติ มักเป็นช่วงเร่งการเติบโต ไม่ใช่สัญญาณว่านมหมด

• เช็กว่าลูกได้นมพอหรือไม่

ถ้าน้ำนมน้อยจริง ทำอะไรได้บ้าง

• เพิ่มจำนวนครั้งที่ระบายน้ำนม เพราะร่างกายผลิตตามที่ถูกเอาออก ไม่ได้ผลิตตามเวลาที่รอ
• แก้การเข้าเต้าก่อนเสมอ ถ้าลูกดูดไม่ลึก เพิ่มรอบเท่าไรก็ไม่ได้ผล
• ให้ลูกอยู่แนบเนื้อบนอกแม่บ่อย ๆ ช่วยให้ลูกงับเต้าเองได้ง่ายขึ้น
• กินและดื่มให้พอสำหรับตัวเอง โดยไม่ต้องพึ่งอาหารหรืออาหารเสริมชนิดใดชนิดหนึ่งเป็นพิเศษ
• ถ้าจำเป็นต้องเสริมนมผงบางมื้อ ให้เสริมหลังเข้าเต้า และยังคงระบายเต้าตามรอบเดิม

เมื่อไรควรปรึกษาพยาบาลหรือแพทย์

• ลูกอายุน้อยกว่า 3 เดือนมีไข้ตั้งแต่ 38 องศาเซลเซียสขึ้นไป ต้องพบแพทย์ทันที ไม่รอดูอาการและไม่ให้ยาลดไข้เอง
• ลูกซึม ปลุกไม่ค่อยตื่น ไม่ดูดนม หรือดูดนมได้น้อยลงมากติดต่อกันหลายมื้อ
• ปัสสาวะน้อยลงชัดเจน ผ้าอ้อมไม่เปียกเหมือนเดิม ปากแห้ง หรือกระหม่อมบุ๋ม
• น้ำหนักไม่กลับมาเท่าแรกเกิดภายใน 2 สัปดาห์ หรือน้ำหนักลดลงต่อเนื่อง
• แม่เจ็บหัวนมจนเลือดออก หรือเจ็บมากขึ้นทุกมื้อแม้แก้ท่าแล้ว
• ถ้ายังไม่แน่ใจว่าท่าที่ทำอยู่ถูกไหม การให้พยาบาลดูผ่านวิดีโอด้วย TeleCare เป็นทางเลือกหนึ่งสำหรับตั้งคำถามก่อนไปคลินิกนมแม่ แต่ไม่ใช้แทนการตรวจร่างกาย